1. Home
  2. Informieren
  3. Ekstra konular
  4. Aşırı medya kullanımı

Sonu olmayan medya – ne zaman gerçekten fazladır?

Medya çocuklar için ne zaman büyüleyici olur. İnternette sörf, sohbet ve oyun bazen birçok kişinin zamanı unutabileceği kadar çekici olmaktadır. Normal durumda “bilgisayar bağımlılığı” olarak tanımlanan şey genelde sadece aşırı medya kullanmanın bir aşamasıdır. Medyanın kullanılması diğer aktiviteler ve sosyal bağlantılar ihmal edilecek kadar yoğun olursa sorunlara yol açar. SCHAU HIN! anne ve babalara çocuklarının medya tüketimine eşlik etmelerini, kurallar koymalarını ve birlikte uymalarını, bir aşırılık işaretine dikkat etmelerini, konuşma fırsatı aramalarını ve ciddi durumlarda danışma merkezleriyle bağlantıya geçmelerini önermektedir.

© Grafvision / Fotolia
© Grafvision / Fotolia

Bilhassa bilgisayar oyunları ve internet aynı zamanda akıllı telefonlar da çocuklar ve gençler için bunu bırakmak istemeyecekleri kadar çekici ve heyecan verici olabilir. Kavga ne kadar medya kullanımının “normal” ve uygun olduğu konusundaki görüşlerde anne ve baba ile çocuklar arasında büyük farklılıklar olduğundan çıkmaktadır. Bununla birlikte kızlar ve erkekler çeşitli medyaları farklı yoğunlukta kullanmaktadırlar. Erkekler daha çok , oynarlar, kızlar ise ve sohbetlerin daha yoğun kullanılmasına meyillidirler.

Anne ve babalar kendilerini genellikle çaresiz hissederler ve buna nasıl bir yaklaşım göstereceklerini tam olarak bilmezler, zira çocuklarının değişmiş olan boş zaman davranışını anlayamazlar ve bunu kabullenmek onlar için zordur.

Çok fazla medya kullanımı nedir?

Anne ve babaların çocuklarının medya kullanımını ne zamandan itibaren sakıncalı olarak sınırlandırdıkları her çocukta bireysel olarak farklıdır. Bununla birlikte kullanımın sıklığının yanı sıra arkasındaki motivasyon da önemlidir, örneğin can sıkıntısında kurtulma, arkadaşlarıyla bağlantıda olma ve güncel olaylardan haberdar olma. Medya kullanımının çok fazla olduğunun belirtileri okul ödevlerinin ihmal edilmesi, diğer aktivitelerden ve ilgilerden veya arkadaşlıklardan geri çekilme veya yoğun kararsızlık ya da sinirliliktir.

Kontrol listesi

Aşağıdaki kontrol listesi size çocuğunuzun risk altında olup olmadığı konusunda ilk ipuçlarını vermektedir. Eğer üç veya daha fazla özellik isabet ederse, o zaman anne ve babalar tepki vermeli ve gerekmesi halinde profesyonel yardım aramalıdır.

  • Çocuğun düşünceleri diğer meşgalelerde de sürekli bilgisayar, internet veya oyun konsolu etrafında dolanıyor
  • Çocuk gece yarılarına kadar oynuyor ve sörf yapıyor
  • Çocuk ekran karşısındaki zamanı sınırlamakta zorlanıyor
  • Çocuk bilgisayar, internet veya oyun konsolunu bırakmak zorunda kaldığında sinirli tepki veriyor
  • Aile ve arkadaşlarında giderek daha fazla uzaklaşıyor
  • İnternet kullanımı diğer ilgi ve hobileri bastırıyor
  • Okuldaki başarıları belirgin bir şekilde kötüleşiyor
  • Çocuk bilgisayar başında kalmak için yemek öğünlerinden feragat ediyor
  • Aşırı kilo aldı veya zayıfladı ve aşırı yorgun görünüyor
  • Çocuk öfke veya hayal kırıklığı gibi duyguları bilgisayar oyunlarıyla dışa vuruyor

Anne ve babalar ne yapabilirler?

Önemli olan anne ve babaların çocuklarının internette tam olarak ne yaptıkları, hangi sayfaları sevdikleri veya hangi oyunları oynadıkları ile ilgilenmeleridir. Burada anne ve babaların çocuklarına ta en başından itibaren eşlik etmeleri, onları riskler ve medya kullanımının çok yönlü olanakları hakkında aydınlatmaları ve birlikte medyaları denemeleri ve şüpheci yaklaşımları yardımcı olur. Anne ve babalar kendi medya kullanımlarıyla çocukları için iyi bir örnek olabilirler ve bir kez de kendilerine hangi medyayı hangi sıklıkta ne için kullandıklarını samimi olarak sorabilirler.

Çocukların medya kullanımında açık kurallara da ihtiyaçları vardır. SCHAU HIN! beş yaşına kadar olan çocukların günde yarım saatten daha fazla dokuz yaşına kadar olan çocukların günde bir saatten daha fazla ekran karşısında kalmamalarını önermektedir. 10 yaşından itibaren haftada dokuz saatin üzerine olmaması şartıyla uygun olan bir haftalık kontenjan önerilmektedir.

Aşırı medya kullanımı aniden başlamaz, aksine bunun koşulları daha önceden oluşur. Çocuklar sıkıntılarını örneğin bilgisayar oyunları veya televizyon ile dağıttıklarında. Burada kendisini mümkün olduğunca çok yönlü sınamasını ve çocuklarının boş zaman yapılandırmasına yönelik yaratıcı bir süreçlerini desteklemek için çocuklarına medyaya ilaveten aile ve arkadaşlarla yardımlaşma, sohbet etme ve aktivite yapma olanaklarını oluşturma işi anne ve babaya düşmektedir.

SCHAU HIN! Önerilere genel bakış:

  • Sabit kurallar: Anne ve babalar küçük çocuklarda medya kullanımında günlük bir ölçünün aşılmamasına dikkat etmelidirler. Büyük çocuklarda çocuklarıyla birlikte interneti televizyon ve cep telefonu için çocuğun kendisinin dağılımını yapacağı haftalık bir zaman kontenjanı belirleyebilirler. Burada önemli olan konulan kurallara uyulmasıdır.
  • Esas itibariyle yasak yok: Internet veya bilgisayar oyunları aşırı kullanıma rağmen tamamen yasaklanmamalıdırlar, zira medya kullanımı çocuğun yaşıtlarının grubuna dâhil olmasında genellikle rol oynamaktadır.
  • Örnek olmak: Anne ve babalar iyi örneklerle yaklaşmalıdırlar ve kendi medya tüketimlerini ölçülü olarak yapılandırmalıdırlar.
  • Değişken boş zaman yapılandırması: Çocuklar boş zaman yapılandırmasının çeşitli olasılıklarını öğrenmeli ve medya kullanımını sıkıntıdan kurtulmanın çözümü olarak görmemelidirler.
  • Profesyonel yardım: Anne ve babanın çocuklarında “medya bağımlılığı” olduğu yönünde belirtiler varsa, medya kullanımı uzun süre kalan şiddetli sorunlara yol açıyorsa, bu durumda örneğin yakınınızdaki bir bağımlılık veya eğitim danışma merkezinde profesyonel yardımdan da yararlanılması önemlidir.

Teilen